Ulusal ve dinî bayramları, önemli günleri kutlamak; geçmişimizi hatırlamak ve anmak elbette iyidir. Ancak dünle bugünü karşılaştırarak sorgulamak da gerekmez mi?
Cumhuriyetimizin 103. yılını kutlarken “Ne idik, ne olduk?” sorusunu neden sormuyoruz?
Nevruz’da doğanın uyanışıyla birlikte barış, dayanışma ve ortak kader bilinci kutlanırken, bir yıllık değişimi değerlendirebiliyorsak, Cumhuriyetimizin 103 yıllık geçmişini de bugünüyle, eksileri ve artılarıyla değerlendiremez miyiz?
Yalnızca kendi geçmişimizle değil, diğer ülkelerle de karşılaştırarak Cumhuriyetin anlamını ve geleceğini sorgulamalıyız.Dünya ülkeleri arasındaki yerimizi enflasyon, hukuk, basın özgürlüğü, ekonomi, bilim ve teknoloji verileri üzerinden değerlendirmek önemli.Reklamlarda küresel liderlik iddiaları yerine, çeyrek asırlık yönetimin dününü ve bugününü uluslararası karşılaştırmalarla, bilimsel verilerle anlatılmalı.
Cumhuriyet yalnızca bir rejim değişikliği değil, hayatın her alanında bir dönüşümdür. Anıtkabir’de Bahçeli ile Dervişoğlu’nun kol kola yürümesi bile gündem olurken; kötülüğün sıradanlaştığı, vicdan ve merhametin sadakate, millet egemenliğinin saray egemenliğine dönüştüğü, meşruiyetin sömürücü devletlerden devşirildiği bir yönetim anlayışı Cumhuriyetle bağdaşabilir mı?Ülkede huzur ve güven yoksa bu durum Cumhuriyetin değerleriyle örtüşür mü?
Ekonomik soygunların, kurumsal çürümüşlüğün, hukuksuzluğun, adaletsizliğin ve kayırmacılığın hüküm sürdüğü; kamu kaynaklarının kişisel çıkarlara, eşe dosta, akrabaya ve siyasal, ideolojik, dinî birlikteliklere rant sağlamak için kullanıldığı bir ülkede hangi Cumhuriyeti kutlayacağız? Cumhuriyet; aklı hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştirmeyi hedeflerken köleliği ve tutsak aklı besleyen bir anlayışla bağdaşır mı?
Hayek, “Kölelik Yolu” adlı eserinde ekonomik kararların merkezi bir otoritede, tek adam yönetiminde toplanmasının doğuracağı sakıncaları ve bireysel özgürlüklerin nasıl yok olabileceğini anlatır. Özgürlüklerin aşındığı, kariyer, rant ve şöhret uğruna fikirlerin satıldığı bir ülkede Cumhuriyetin 103 yıllık mirası bu mu olmalıydı?
Prof. Dr. Hayrettin İvgin’in, hanedan yönetiminden Cumhuriyete geçişin zorluklarını ve çekilen ıstırapları anlattığı makalesini düşününce, yaşanan tarihsel mücadelenin mirası bugünlere böyle mi taşınmalıydı? Doğuştan gelen üstünlükleri reddederek herkese eşit imkânlar sunmayı amaçlayan Cumhuriyetin değerlerini savunacak ve ileriye taşıyacak siyasal irade nerede?
Prof. Dr. Doğu Ergil’in ifadesiyle, “Cumhuriyet, ülkenin bir kişiye ait olmadığının; demokrasi ise hiçbir kişinin vazgeçilmez olmadığının kabulüdür der.” Hukukun, özgürlüğün ve adaletin aşındığı; sanatın ve bilimin sorun olarak görüldüğü bir ülkede Cumhuriyetin ve demokrasinin anlamı korunabilir mi?
Osman Aydoğan’ın “Cumhuriyetle Neyi Kutluyoruz?” (30 Ekim 2021) başlıklı makalesinde, sorumluları uyardığı gibi; TBMM işlevini yitirirse, milletin adı etnik kimliğe indirgenirse, farklılıklar dışlanırsa, bağımsızlık ve laiklik zedelenirse, hukuk devleti ortadan kaldırılırsa, milletin hak ve hukuku korunmazsa, ayrışma ve yoksulluk artarsa, devlet imkânları kötüye kullanılarak bir baskı ve tuzak aracına dönüştürülürse Cumhuriyet ve demokrasi ayakta kalabilir mi?
Cumhuriyeti kutlamak, yalnızca geçmişi anmak değil, geleceği de inşa etmektir; ilerlemektir.
Nitelikli ve bilimsel eğitim, üretim, refah, fırsat eşitliği, özgürlük, adalet, mülkiyet hakkının korunması, saydamlık, müzakere kültürü ve birlikte yaşama ahlakı Cumhuriyetin temel hedefleri olmalıdır.
Kurtuluş emek, kuruluş gayret ister. Cumhuriyeti yaşatmak ve ileriye taşımak ise akıl, bilim, hukuk, demokrasi, ahlaklı ve liyakatli yönetimle mümkündür.
Cumhuriyetin anlamını yok ederek kutlamak yetmez; onu yaşatarak ve sorgulayarak kutlamak gerekir.
Sahte yüzlerle, dili başka, kalbi başka olan sorunlu sorumluların ve adaletsizliğin gölgesinde yapılan kutlamalar, gösteriden öteye gidemez. Kemal Albayrak
