İstanbul'da, hava kirliliğine yol açan en büyük faktörün trafik ve motorlu araçlar olduğu belirtiliyor. Kirliliğin aslan payı ise dizel araçların atmosfere saldığı zehirli partikül madde ve gazlara ait. Bu kirleticilerden korunmak için trafiğin yoğun olduğu noktalarda maske kullanılması öneriliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ocak ayında açıkladığı motorlu kara taşıtları istatistiklerine göre, Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı 28 milyon 951 bin 792. İstanbul'daki son veriler ise kentteki motorlu araç sayısının bu yıl 5 milyon 455 bin 930'a çıktığını, motosiklet sayısının da 650 bin 783'e ulaştığını gösteriyor.
Trafikte seyreden her araç, hava kirliliğinin artmasında önemli bir rol oynuyor. Özellikle dizel araçların yaydığı kirliliğe dikkat çekiliyor. TÜİK verilerine göre, Türkiye'de ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 15 milyon 333 bin 952 otomobilin yüzde 35,5'i dizel. Yüzde 33,3'ü LPG, yüzde 28,9'u benzin, yüzde 1,5'i hibrit ve yüzde 0,6'sı ise elektrikli.
Uluslararası Hava Kirliliğini Önleme ve Çevre Koruma Birliği (IUAPPA) Başkanı Prof. Dr. Selahattin İncecik, hava kirliliğinin en önemli sebebinin PM2,5 olduğunu belirtiyor. PM2,5'in her yıl 7 milyondan fazla insanın erken ölümüne sebep olduğu bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda.
İstanbul'da hava kirliliğinin en büyük nedeninin trafik emisyonları olduğunu vurgulayan Prof. Dr. İncecik, özellikle dizel araçların kirletici faktörler arasında başrolde olduğunu ifade ediyor. İstanbul'da bulunan PM2,5 ölçüm istasyonlarının yetersizliğine ve bu partiküllerin tam olarak ölçülememesine dikkat çekiyor.
1990'lara kadar İstanbul'da en büyük kirleticinin SO2 olduğunu söyleyen Prof. Dr. İncecik, doğal gaz kullanımının artmasıyla bu riskin azaldığını belirtiyor. Ancak günümüzde dizel yakıtlı araçların yaygın kullanımıyla hava kirliliğinin arttığını dile getiriyor.
İstanbul'daki en riskli yerlerin trafik yoğunluğunun görüldüğü her nokta olduğunu belirten Prof. Dr. İncecik, özellikle şehir merkezlerinde hava kirliliğinin çok yüksek olduğunu vurguluyor. Bu noktada özellikle Bağdat Caddesi gibi trafiğin yoğun olduğu bölgelerde yürüyüş yapmanın sağlığı ciddi şekilde tehdit ettiğini ifade ediyor.
Toplu taşıma araçlarının duraklarında yüksek miktarda kirletici madde solunduğuna dikkat çeken Prof. Dr. İncecik, toplu taşıma kullanırken maske takmanın önemini vurguluyor. Ayrıca, özellikle duraklarda beklerken maske takmanın sağlık açısından önemli olduğunu belirtiyor.
Hava kirliliğiyle ilgili yapılan ölçümlerde PM10, PM2.5 ve NO2 gibi kirleticilerin özellikle akciğer kanseri ve solunum yolu rahatsızlıklarına neden olduğu ortaya çıkıyor. Bu nedenle, hava kirliliğine maruz kalmamak için alınabilecek önlemlerin hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
Emircan MERAL
Genel Yayın Yönetmeni
