Türkiye, kutup projeleri kapsamında gerçekleştirdiği çalışmalarla hem Antarktika'daki kirliliğin sebeplerini araştıracak hem de Antarktika Antlaşması'nda "danışman ülke" olma olasılığını artıracak.
TÜBİTAK'ın "KUTUP-1001" adlı çağrısı çerçevesinde desteklenmeye layık görülen projeler arasında "İnorganik ve Organik Kirleticilerin Antarktika Bölgesindeki Penguen/Fok Dışkısı ve Okyanus Suyu Örneklerinde Eser Seviyelerde Yüksek Doğruluk ve Duyarlılıkla Tayinleri" projesi de bulunuyor.
Projenin yürütücüsü olan Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Bakırdere, çalışmanın detaylarını paylaştı.
Kutupların dünyanın geçmişiyle ilgili gizemlerin çözülebileceği tek yer olduğunu belirten Bakırdere, kutuplarda birçok araştırma projesinin titizlikle yürütüldüğünü ifade etti.
Son yıllarda Türkiye'nin kaynaklı birçok araştırmanın da Antarktika'da gerçekleştirildiğini ve bu çalışmaların saygın dergilerde yayımlandığını belirten Bakırdere, araştırma ekibinin kutup çalışmalarına büyük bir heyecanla devam ettiğini söyledi. KUTUP-1001 kapsamında başarıyla tamamlanan projenin etki faktörü yüksek, uluslararası alanda saygı gören dergilerde 12 bilimsel çalışma yayımladığını da ekledi.
Bakırdere, kutup bölgelerinin dünyanın iklimi ve ekolojisi açısından büyük öneme sahip olduğunu vurgulayarak, nüfus bakımından kalabalık kıtalardan uzakta olmalarına rağmen kutuplarda çeşitli kirleticilerin tespit edildiğini belirtti.
Projenin amacının, Antarktika bölgesinden alınan çevre örneklerinde inorganik ve organik kirleticilere karşı duyarlı analitik yöntemlerin geliştirilmesi olduğunu ifade eden Bakırdere, bu kirleticilerin tayinine yönelik yenilikçi analitik yöntemler geliştirilerek ülkenin kutup bölgelerine ilişkin karar alma politikalarına destek verileceğini dile getirdi.
Projede, insan sağlığı üzerine etkisi olan 13 farklı metal ve yarı metal, 5 farklı ftalat ve organoklorür bileşiğinin tayin edileceğini belirten Bakırdere, elde edilecek bilimsel verilerin, Antarktika bölgesindeki kirliliğin anlaşılmasına ve korunmasına yardımcı olacağını söyledi. Ayrıca, projenin bilimsel çıktılarının Türkiye'nin Antarktika Antlaşması'ndaki danışman ülke statüsüne geçmesine de katkı sağlayabileceğini öngördüklerini belirtti.